Als de slaap verstoord is, heeft dat gevolgen voor de volgende dag. En als dit aanhoudt, heeft dat invloed op de gezondheid en de levenskwaliteit. Goed slapen is dus essentieel om te herstellen en nieuwe energie op te doen. Er zijn echter slaapstoornissen die niet altijd door de slaper zelf worden opgemerkt. Dit geldt bijvoorbeeld voor het obstructief slaapapneu-hypopneu-syndroom (OSAS), beter bekend als slaapapneu. Volgens de websitevan Ameli komt dit syndroom bij bijna 4% van de bevolking in Frankrijk voor. Mannen zouden overigens vaker worden getroffen dan vrouwen, maar er zijn nog andere factoren die het risico op deze aandoening vergroten. Wat is slaapapneu en wat zijn de oorzaken ervan?
Slaapapneu, waar komt dat vandaan?
Als we het over slaapapneu hebben, gaat het om korte momenten van ontwaken gedurende de nacht, waarvan de slaper zich vaak niet eens bewust is. Deze korte momenten van ontwaken worden veroorzaakt door ademhalingsonderbrekingen die gemiddeld 5 tot 30 seconden duren en minstens 5 keer per uur slaap voorkomen (soms meer dan 10 keer, afhankelijk van de persoon).
Hoe korter de adempauze, hoe lichter de slaapapneu is; naarmate de adempauze de 30 seconden nadert, wordt de slaapapneu als ernstiger beschouwd. Hoe werkt dit? Bij de betrokken slapers treden ’s nachts obstructies in de luchtwegen op, wat leidt tot ademhalingsmoeilijkheden of een verhoogd risico op volledige adempauzes.
Om dit te compenseren, stuurt de hersenen een signaal dat ervoor zorgt dat de persoon even wakker wordt en de ademhaling weer normaal verloopt. Er zijn talrijke oorzaken voor slaapapneu. Deze aandoening behoort tot de categorie van de dyssomnieën (de andere categorie is die van de parasomnieën).
Dat wil zeggen: aandoeningen die de slaapkwaliteit beïnvloeden. Er worden drie categorieën van apneu onderscheiden, aan de hand waarvan de verschillende oorzaken kunnen worden vastgesteld:
- Obstructieve slaapapneu, de meest voorkomende vorm, aangezien deze 90 % van de gevallen uitmaakt. Deze aandoening wordt gekenmerkt door een gebrek aan spiertonus in de keelspieren, waardoor deze verslappen. De belangrijkste risicofactor is obesitas. Het vetweefsel rond de keelholte kan namelijk de luchtstroom belemmeren. Mannen en ouderen worden hier ook het vaakst door getroffen.
- Centrale slaapapneu, die veel zeldzamer is dan de vorige vorm, is niet langer een probleem dat verband houdt met een puur fysieke functie, maar met een hersenstoornis. Er treedt namelijk ’s nachts een onderbreking op in de signaaloverdracht naar de ademhalingsspieren. Dit leidt tot dezelfde gevolgen als bij obstructieve slaapapneu, namelijk ademhalingspauzes.
- Gemengde apneu: Hier gaat het om een combinatie van de symptomen van de twee voorgaande vormen van apneu. Zoals in het begin al werd vermeld, wordt slaapapneu, in welke vorm dan ook, maar al te vaak niet opgemerkt door de betrokken slaper. Het is dus belangrijk om alert te zijn op de symptomen die het gevolg zijn van een onrustige nachtrust, want die maken zich al snel merkbaar.
Hoe herken je de symptomen van slaapapneu?
De korte onderbrekingen die iemand met slaapapneu tijdens de slaap ervaart, worden doorgaans niet opgemerkt, maar leiden tot een slechte slaapkwaliteit. Doordat de slaap regelmatig wordt onderbroken, is deze namelijk niet herstellend. En dat heeft al snel gevolgen voor de levenskwaliteit.
Wat de symptomen ’s nachts betreft, kan snurken – vooral als het luid is – wijzen op slaapapneu. Maar die twee staan niet altijd met elkaar in verband. Zonder goede nachtrust is het onmogelijk om de dag door te brengen met voldoende energie om alle geplande taken en werkzaamheden uit te voeren zonder daaronder te lijden. Het meest kenmerkende symptoom is dan ook slaperigheid overdag ( of hypersomnolentie). Dit is een toestand van uitputting gedurende de hele dag die nauwelijks kan worden verlicht door een dutje. Daarbij komen nog alle tekenen van vermoeidheid, zoals geheugenstoornissen, concentratieproblemen of een verminderde alertheid.
Er kan ook een zekere prikkelbaarheid optreden. Ten slotte kan het libido worden beïnvloed door dit dagelijkse slaaptekort. Het is dus het hele dagelijkse leven dat door deze invaliderende toestand wordt beïnvloed. Na verloop van tijd kunnen er soms gezondheidscomplicaties optreden, zoals hart- en vaatziekten: hoge bloeddruk of hartritmestoornissen. Bij twijfel is het belangrijk om een specialist te raadplegen, die vervolgens een polysomnografisch onderzoek uitvoert. Dit is een onderzoek naar de fysiologie van de slaap.
Als iemand tijdens een nacht in het ziekenhuis last heeft van slaapapneu, kan met dit onderzoek worden vastgesteld of er eventuele ademhalingsafwijkingen zijn. Om weer van een goede nachtrust te kunnen genieten, kan het nodig zijn om gebruik te maken van een medisch ademhalingsapparaat met continue positieve druk (CPAP). Andere problemen die uw slaap verstoren, vereisen een consult, zoals samentrekkingen van de onderkaak, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten...
Welke behandelingen zijn er voor slaapapneu?
Om milde vormen van slaapapneu te behandelen, kunt u enkele voorzorgsmaatregelen nemen door uw levensstijl aan te passen: Regelmatig sporten Stoppen met roken ’s Avonds geen alcohol drinken Een goede slaaphouding aannemen
Als u lijdt aan slaapapneu in een vergevorderd stadium, kunt u een onderkaakspalk laten aanmeten. Deze prothesen zijn bedoeld om te voorkomen dat de tong naar achteren zakt en de luchtweg blokkeert, door de onderkaak naar voren te duwen. Om ervoor te zorgen dat het apparaat perfect is afgestemd op uw behoeften, moet het op maat worden gemaakt en indien nodig worden aangepast.
Om ervoor te zorgen dat het apparaat zo effectief mogelijk werkt, raden wij u aan om het om de zes maanden door een specialist te laten controleren. Dit apparaat wordt op recept verstrekt en wordt daarom, afhankelijk van de voorwaarden, vergoed door de ziektekostenverzekering of door uw aanvullende verzekering. Als geen enkele behandeling aanslaat en uw slaapapneu aanhoudt, raden wij u aan om een specialist te raadplegen.