Het is 23.30 uur. Je hebt je computer uitgezet na een dag thuiswerken en kruipt uitgeput in bed. Maar ondanks de vermoeidheid wil de slaap maar niet komen. Je gedachten dwalen nog steeds af naar de e-mails die nog beantwoord moeten worden, de vergadering van morgenochtend, de dossiers die op je bureau liggen, dat tevens je woonkamer is. Of soms je slaapkamer. Je draait je van de ene kant op de andere. Het is twee uur ’s nachts en je ligt nog steeds wakker.
Dit is een situatie die veel telewerkers herkennen. Telewerken, dat vrijheid en flexibiliteit beloofde, blijkt toch genuanceerder te zijn dan we hadden gedacht, vooral wat onze slaap betreft. Als we begrijpen waarom dat zo is, kunnen we weer rustiger slapen, zonder de voordelen van thuiswerken op te geven.
Wanneer het kantoor zijn intrek neemt in de slaapkamer
De cijfers geven stof tot nadenken. Volgens het onderzoek van het Nationaal Instituut voor Slaap en Waakzaamheid uit 2025 slapen Fransen op werkdagen gemiddeld 7 uur en 4 minuten. Op het eerste gezicht lijkt dat een acceptabel cijfer, maar het verbergt grote verschillen. Velen van ons slapen aanzienlijk minder dan de 7 tot 9 uur die slaapspecialisten voor volwassenen aanbevelen.
Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat Fransen steeds later naar bed gaan, doordeweeks rond 23.11 uur. Dit verschil, dat op het eerste gezicht minimaal lijkt, stapelt zich nacht na nacht op. Het leidt tot wat deskundigen een slaaptekort noemen: een gebrek aan rust dat zich langzaam opbouwt en een negatieve invloed heeft op de lichamelijke en geestelijke gezondheid.
Dan rijst natuurlijk de vraag: waarom ondermijnt telewerken, dat ons juist zou moeten bevrijden van vermoeiende woon-werkverplaatsingen, juist ons vermogen om goed te slapen?
De vage grens tussen werk en rust
Om dit effect te begrijpen, moeten we kijken naar hoe ons brein werkt. Lange tijd hadden de meeste werknemers te maken met een duidelijke scheiding. ’s Ochtends kleed je je aan, stap je in de auto of het openbaar vervoer en kom je op kantoor aan. Deze reis was niet alleen een fysieke verplaatsing. Het was een overgangsritueel dat het brein liet weten dat de overgang van de rustmodus naar de werkmodus plaatsvond.
Door het thuiswerken is die overgang verdwenen. Als je bureau maar een paar meter van je bed staat, heeft je brein moeite om het nodige onderscheid te maken om echt tot rust te komen. En als de slaapkamer ook dienst doet als werkruimte – wat voor een groot deel van de thuiswerkers het geval is – slaap je letterlijk in je kantoor.
Dit ontbreken van een grens zorgt voor een ongunstige vicieuze cirkel. De slaapkamer, die vroeger werd geassocieerd met rust en ontspanning, verandert geleidelijk in een plek van concentratie en professionele voorbereiding. De hersenen herkennen de slaapkamer niet langer als een signaal om te gaan slapen. Daarom voelen zoveel mensen zich nog steeds ‘aangesloten’ nadat ze hun computer hebben uitgeschakeld. Mentaal verlaten ze hun werkplek nooit echt.
Volgens onderzoek van de Mutuelle des Scop et des Scic heeft het vervagen van de psychologische grens tussen werk en privé een negatieve invloed op de slaapkwaliteit.
Houding en thermische omgeving
Een vaak over het hoofd gezien aspect van thuiswerken heeft te maken met het lichaam zelf. Wanneer je aan je eettafel werkt, of soms zelfs vanuit je bed, verslechtert je houding. Je nek buigt naar voren, je onderrug kromt en je schouders trekken omhoog richting je oren. Deze langdurige houding, zonder goede ondersteuning, veroorzaakt spanning in de nek en de onderrug.
Deze pijn treedt vaak aan het einde van de dag op en kan ervoor zorgen dat u slechter slaapt. U valt in slaap met een gespannen nek, uw slaap wordt onderbroken, u wordt moe wakker en de volgende dag begint de cyclus opnieuw.
Ook de temperatuur speelt een rol. In een thuiskantoor ontstaat in de loop van de dag al snel een klein, oververhit microklimaat door de computer, de lamp en het gebrek aan luchtcirculatie. Om in slaap te vallen heeft het lichaam echter koelte nodig, idealiter tussen de 16 en 19 °C. Beddengoed dat warmte vasthoudt, verergert het probleem: je krijgt het te warm, je gaat zweten en je wordt midden in de nacht wakker.
Cafeïne, de reflex van het thuiswerken
Er is een onopvallend verschijnsel onder telewerkers: een toegenomen koffieconsumptie. Als de koffiemachine binnen handbereik staat, is de verleiding voortdurend aanwezig. Een kopje koffie om 10.00 uur, nog een om 14.00 uur om de energiedip in de namiddag tegen te gaan, en soms een derde om 16.00 uur vlak voor een vergadering.
Cafeïne heeft een halfwaardetijd van vijf tot zes uur. Dat betekent dat de helft van de cafeïne uit je kopje koffie van 16.00 uur om 22.00 uur nog steeds in je lichaam aanwezig is. Je hersenen blijven dan juist op het moment dat je wilt gaan slapen in een staat van waakzaamheid. Om een diepe slaap te bevorderen, is het raadzaam om cafeïne vooral in de ochtend te consumeren en niet in de namiddag.
Hyperconnectiviteit en het brein dat nooit loskomt
Een aspect van telewerken dat vaak wordt onderschat, is het ontbreken van een signaal dat het einde van de werkdag aangeeft. Op kantoor zag je je collega’s vertrekken en nam de bedrijvigheid af. Deze uiterlijke signalen gaven aan dat het werk erop zat, en je hersenen konden zich ontspannen.
Thuis verdwijnen deze herkenningspunten. De computer blijft op het bureau staan. De zakelijke telefoon geeft ’s avonds een melding van een bericht. Je raakt eraan gewend om nog even iets te controleren voordat je naar bed gaat. Deze hyperconnectiviteit houdt het zenuwstelsel alert. Je kruipt in bed terwijl je hoofd nog op volle toeren draait, waardoor het veel moeilijker wordt om in slaap te vallen.
De rol van beddengoed bij het herstel
Gezien deze uitdagingen is het de moeite waard om even stil te staan bij de slaapomgeving. Het idee klinkt misschien verrassend: hoe kan beddengoed invloed hebben op een probleem dat vooral gedragsmatig lijkt? Toch heeft de fysieke slaapomgeving een directe invloed op de diepte en de continuïteit van uw nachtrust.
Ongeschikt beddengoed versterkt elk van de genoemde punten. Als het warmte vasthoudt, krijg je het te warm en word je vaker even wakker. Als het het lichaam onvoldoende ondersteunt, nemen de spanningen in de nek en de onderrug toe. Als het vocht en allergenen vasthoudt, wordt de slaap onderbroken.
Dat is de reden waarom veel mensen de voorkeur geven aan natuurlijke materialen, met name natuurlatex. De honingraatstructuur zorgt voor een constante luchtcirculatie. In tegenstelling tot traagschuim, dat warmte vasthoudt, zorgt een matras van natuurlatex de hele nacht door voor een stabielere temperatuur. Voor iemand die de hele dag in een slecht geventileerde ruimte heeft gewerkt, maakt deze temperatuurregeling een wereld van verschil voor het slaapcomfort.
Natuurlatex, gewonnen uit het sap van de rubberboom, is van nature ademend en ongeschikt voor huisstofmijt. Het past zich aan de contouren van het lichaam aan en ondersteunt de wervelkolom in de juiste houding, waardoor spieren die vermoeid zijn geraakt door een bepaalde werkhouding, zich kunnen ontspannen. Een geschikt kussen vult deze ondersteuning aan ter hoogte van de nek, die bij thuiswerken vaak zwaar wordt belast.
Uit onderzoek van de Harvard Medical School blijkt dat de thermische stabiliteit en de ergonomie van het beddengoed een ononderbroken slaap bevorderen.
Zeven tips om je nachtrust te beschermen
Als je eenmaal begrijpt hoe het werkt, kun je met een paar eenvoudige gewoontes weer rustiger slapen. Daar is geen ingrijpende verandering voor nodig, alleen wat aandacht en doorzettingsvermogen.
1. Creëer een scheiding tussen kantoor en slaapkamer. Richt je werkplek indien mogelijk ergens anders in te huis in dan in de slaapkamer. In een studio volstaat een kamerscherm of een kast om de twee ruimtes visueel van elkaar te scheiden en je hersenen duidelijk te maken dat het om twee aparte ruimtes gaat.
2. Creëer een ritueel voor het einde van de dag. Zet de computer in de slaapstand, berg je werk telefoon op, trek andere kleren aan, neem een douche of maak een korte wandeling. Dit gebaar geeft je hersenen het signaal dat het werk erop zit.
3. Beperk het gebruik van schermen voor het slapengaan. Het licht van schermen geeft de hersenen het signaal dat het dag is. Door een schermvrije periode in te lassen, krijgt het melatonine de tijd om op natuurlijke wijze weer aan te stijgen.
4. Drink cafeïne vooral aan het begin van de dag. Door 's ochtends koffie te drinken, krijgt het lichaam de tijd om de cafeïne voor de nacht uit het lichaam te verwijderen. ’s Middags werkt een korte wandeling vaak beter om je weer wakker te maken dan nog een kopje koffie.
5. Let op de temperatuur in de slaapkamer. Een temperatuur tussen 16 en 19 °C ’s nachts bevordert een goede nachtrust. Ademend beddengoed helpt om deze koelte te bereiken en te behouden.
6. Kies voor beddengoed dat ademt. Een matras van natuurlijk latex, gemaakt om lang mee te gaan, ondersteunt het lichaam en reguleert de temperatuur nacht na nacht. Zo investeert u in uw energie voor de volgende dag.
7. Zorg voor een slaapvriendelijke omgeving. Lucht uw slaapkamer goed, kies beddengoed van natuurlijke, ademende materialen en creëer een rustige sfeer. Een paar minuten lezen of ademhalingsoefeningen helpen het lichaam zich voor te bereiden op de nachtrust.
Belangrijk om te onthouden: Telewerken doet de grens tussen werk en rust vervagen. Om uw slaap te behouden, moet u een duidelijke scheiding tussen beide aanbrengen, het natuurlijke ritme van uw lichaam respecteren door zuinig om te gaan met beeldschermen en cafeïne, en uzelf een frisse, ademende en goed ondersteunende slaapomgeving gunnen.
Thuiswerken beloofde meer vrijheid. Voor velen heeft het echter ook de grens tussen werk en rust doen vervagen. Maar die grens kan weer worden hersteld. Dat begint met het besef dat slapen geen tijdverspilling is, maar een essentiële steunpilaar voor concentratie, evenwicht en welzijn.
Deze terugkeer naar rustige nachten steunt op drie pijlers: duidelijke grenzen stellen tussen werk en rust, het ritme van je lichaam respecteren en zorg dragen voor je slaapomgeving. Natuurlijk beddengoed is geen wondermiddel. Maar in combinatie met de intentie om je rust te beschermen, vormt het de basis voor diepere nachten en rustigere dagen waarin je thuis werkt.
Kipli, natuurlijk.
Opgesteld door het Kipli-team, sinds 2018 specialisten op het gebied van natuurlijke slaap. Dit artikel is gebaseerd op erkende bronnen op het gebied van volksgezondheid. Het is geen vervanging voor medisch advies.
Onze bronnen: Nationaal Instituut voor Slaap en Waakzaamheid (INSV), enquête 2025 ter gelegenheid van de Dag van de Slaap. Harvard Medical School, onderzoek naar thermoregulatie en slaapcontinuïteit. Mutuelle des Scop et des Scic, telewerken en professionele grenzen. DARES, gegevens over atypische werktijden.