In een wereld die voortdurend in beweging is, dwaalt onze geest af op het ritme van terugkerende gedachten: taken die moeten worden uitgevoerd, doelen die moeten worden bereikt of wrok uit het verleden die we blijven herkauwen. Tussen sociale druk en dagelijkse zorgen zijn we vergeten van het moment te genieten. Een jacht op succes die ons kan beklemmen en kan leiden tot chronische angst en slapeloosheid. Om hier iets aan te doen, wordt mindfulness steeds vaker aanbevolen als een oefening om de geest tot rust te brengen en weer verbinding te maken met wat echt belangrijk is. Dagelijks beoefenen ervan biedt tal van voordelen voor een groter welzijn. Maar hoe duik je dan in deze staat van mindfulness voor een innerlijke reis, misschien wel de belangrijkste van ons leven?
Meditatie maakt deel uit van de geschiedenis van de mensheid
Meditatie komt in de meeste culturen voor, vooral via de monotheïstische religies. Men associeert het met het boeddhisme, omdat het inderdaad een essentiële praktijk is binnen deze religie. Maar het speelt ook een grote rol in het hindoeïsme, met name via yoga. Toch kennen ook andere religies het gebed, dat een vorm van meditatie is, net als gebedshuizen die uitnodigen tot innerlijke rust en bezinning. Want mediteren is inderdaad niet alleen maar in kleermakerszit zitten met de handen op de knieën. Het is een echte levenswijze.
Tegenwoordig is meditatie niet langer voorbehouden aan religieuze praktijken, maar wordt het zelfs als geneesmiddel gezien en onder andere in de professionele en medische wereld toegepast. In Frankrijk bijvoorbeeld heeft psychotherapeut Christophe André meditatie een prominente plaats gegeven in de psychotherapie. Bovendien heeft hij boeken over dit onderwerp geschreven en treedt hij in de media op om de voordelen ervan te bespreken.
Zoals bekend hebben zowel de geest als de emoties een grote invloed op onze gezondheid. Stress, angst, emotionele schokken: dit alles kan leiden tot biologische stoornissen of zelfs ernstige ziekten zoals kanker. Geestelijke gezondheid is tegenwoordig geen taboe meer, en het regelmatig doen van oefeningen om al te overweldigende negatieve gedachten te kalmeren, maakt voor veel mensen deel uit van het dagelijks leven. Hoe kun je concreet te werk gaan om wat meer innerlijke rust te vinden?
Het hier en nu is het enige dat echt bestaat
Het principe is eenvoudig: mindfulness betekent, zoals de naam al aangeeft , je concentreren op het hier en nu. De overgrote meerderheid van onze gedachten draait namelijk om spijt over het verleden of om lijstjes met dingen die we in de toekomst moeten doen. Temeer omdat onze gedachten van dag tot dag erg op elkaar lijken en dezelfde zorgen en verdedigingsmechanismen voeden. Om deze dagelijkse piekergedachten, die op bepaalde momenten enorme proporties kunnen aannemen, te doorbreken, wordt het hier en nu een toevluchtsoord van troost. Er zijn immers maar weinig momenten waarop we in moeilijkheden verkeren of direct gevaar lopen. Dit piekeren over de toekomst of spijt brengt veel mensen dus in een bijna constante staat van angst. Het lichaam gaat dan onnodig in de alarmfase, omdat er geen onmiddellijke bedreiging is. De uitputting laat zich dan ook voelen.
Als je verstrikt raakt in de dagelijkse routine, is het de bedoeling om tijd vrij te maken om aan mindfulness te doen. Wees aanwezig in je omgeving, bij je lichamelijke gewaarwordingen en bij de mensen om je heen om je geest tot rust te brengen. Mindfulnessmeditatie is voor iedereen toegankelijk en je hebt geen speciale vaardigheden nodig om ermee te beginnen.
De innerlijke reis: hoe pak je dat aan en wat zijn de voordelen?
Om te beginnen met mediteren is niets eenvoudiger: begin met een paar minuten, bij voorkeur ’s ochtends na het ontwaken om de dag rustig te beginnen, of ’s avonds om in slaap te vallen. Zittend of liggend, afhankelijk van wat u het meest ontspant, en indien mogelijk in een rustige omgeving. Om u weer op uzelf te concentreren, wordt de ademhaling de centrale leidraad van de oefening, die overigens ook helpt bij ontspanning als deze diep is. Voel de lucht die je in- en uitademt, en als je gedachten afdwalen, is dat normaal. Keer in dat geval terug naar je ademhaling en je zintuiglijke ervaringen. Je kunt je ogen sluiten of naar een vast punt staren. Het gaat er dan om te accepteren wat er is zonder te oordelen en gedachten voorbij te laten gaan als wolken. Er bestaan zogenaamde geleide meditaties via apps of YouTube-video’s. Het voordeel is dat er keuze is en dat de thema’s interessant zijn: lichaamsscan, bewuste ademhaling, visualisaties. Of zelfs heel zachte muziek die helpt om te ontspannen. Probeer het uit en kijk wat het beste bij je past.
In het hier en nu zijn is een oefening die na verloop van tijd steeds gemakkelijker wordt; de hersenen zijn net als een spier die je moet trainen. Daarom is regelmaat belangrijk. Het moet echter wel prettig blijven, dus stel geen specifieke verwachtingen, anders loop je het risico teleurgesteld te raken en je frustratie te vergroten. Het is geen wedstrijd. Dus als je gedachten op een bepaald moment erg afdwalen, veroordeel jezelf dan niet. Doe gewoon je best op dat moment.
Regelmatig mediteren biedt talrijke voordelen: vermindering van stress en angst, een betere algemene concentratie en nog veel meer voordelen die een preventieve werking hebben op de lichamelijke en geestelijke gezondheid.
Ten slotte geniet u ten volle van het leven door in het dagelijks leven zo veel mogelijk in het hier en nu te zijn, want u zult merken dat deze vertraging van de geest plaats maakt voor een meer neutrale en serene aanwezigheid.